Usterka dozowania AdBlue DAF XF 106 – objawy i diagnostyka

Najpierw pojawia się komunikat o układzie wydechowym albo dozowaniu AdBlue. Później może dojść kolejna kontrolka, ograniczenie mocy lub informacja o konieczności usunięcia usterki. DAF XF 106 nadal jedzie, więc łatwo odłożyć temat „na później”. Problem zaczyna się wtedy, gdy ciężarówka stoi już z ładunkiem kilkaset kilometrów od bazy, a układ SCR przechodzi w kolejny etap ostrzegania.

Komunikat o usterce dozowania AdBlue w DAF XF 106 nie oznacza automatycznie uszkodzonej pompy. Przyczyną może być problem z ciśnieniem, dozownikiem, przewodem, instalacją elektryczną, czujnikiem NOx, odczytem parametrów układu albo krystalizacją płynu. Dlatego przed wymianą drogich części potrzebna jest diagnostyka.

W wielu przypadkach pierwszą ocenę układu SCR można przeprowadzić bezpośrednio na miejscu postoju ciężarówki. Najważniejsze jest ustalenie, dlaczego sterownik zgłosił nieprawidłowe dozowanie, a nie tylko skasowanie komunikatu z deski.

Co oznacza usterka dozowania AdBlue w DAF XF 106?

DAF XF Euro 6 wykorzystuje rozbudowany układ oczyszczania spalin. Jednym z jego elementów jest SCR, w którym odpowiednia ilość AdBlue jest podawana do układu wydechowego. Proces jest kontrolowany przez sterowniki i czujniki.

Jeżeli wartości zapisane lub zmierzone przez system nie zgadzają się z oczekiwanymi parametrami, pojazd może wyświetlić komunikat dotyczący AdBlue, SCR albo układu wydechowego.

Sam komunikat nie mówi jeszcze, która część jest uszkodzona. To trochę jak kontrolka silnika — wskazuje obszar problemu, ale właściwa diagnoza wymaga odczytu błędów i parametrów pracy.

Najczęstsze objawy problemu z dozowaniem AdBlue

Kierowca może zauważyć m.in.:

• komunikat dotyczący dozowania AdBlue;
• ostrzeżenie układu wydechowego;
• zapaloną kontrolkę MIL;
• informację dotyczącą SCR lub emisji spalin;
• powracający błąd po skasowaniu;
• spadek mocy lub ograniczenie osiągów;
• nietypowe zużycie AdBlue;
• brak zauważalnego zużycia AdBlue mimo jazdy;
• krystalizację płynu w okolicy przewodów lub dozownika;
• kilka błędów układu oczyszczania spalin jednocześnie.

Nie każdy DAF zachowa się identycznie. Reakcja pojazdu zależy od rodzaju błędu, jego aktywności, wersji oprogramowania, konfiguracji ciężarówki oraz tego, jak długo układ pracuje z wykrytą nieprawidłowością.

Dlaczego DAF zgłasza usterkę dozowania?

Układ SCR nie składa się z jednej pompy i jednego przewodu. Sterownik analizuje pracę wielu elementów, dlatego podobny komunikat może mieć kilka różnych przyczyn.

Właśnie dlatego wymiana pompy tylko dlatego, że na wyświetlaczu pojawiło się słowo „AdBlue”, często jest kosztownym zgadywaniem.

Krok 1. Zapisz dokładny komunikat z deski

Jeżeli pojawia się ostrzeżenie, warto zrobić zdjęcie zanim kierowca wyłączy zapłon. Dobrze zapisać również kolejność pojawiania się komunikatów.

Dla mechanika znaczenie ma nie tylko treść komunikatu, lecz również:

• czy błąd jest stały czy pojawia się okresowo;
• czy wystąpił po tankowaniu AdBlue;
• czy pojazd stracił moc;
• czy układ zużywa AdBlue;
• czy wcześniej występowały błędy NOx, DPF lub SCR;
• czy ostatnio wykonywano naprawę przy układzie wydechowym;
• czy problem znika po ponownym uruchomieniu.

Zdjęcie wyświetlacza i dokładny opis objawów potrafią skrócić pierwszą rozmowę z serwisem bardziej niż stwierdzenie: „DAF pokazuje coś z AdBlue”.

Krok 2. Nie kasuj błędu kilkanaście razy

Skasowanie błędu nie usuwa przyczyny. Jeżeli usterka jest aktywna, sterownik najczęściej wykryje ją ponownie.

Co więcej, zapisane dane mogą pomóc w diagnozie. Mechanik może sprawdzić, w jakich warunkach pojawił się problem i które wartości odbiegały od oczekiwanych.

Najpierw odczyt i analiza. Dopiero później kasowanie błędu po wykonanej naprawie.

Krok 3. Diagnostyka komputerowa układu SCR

Podłączenie komputera diagnostycznego pozwala ustalić znacznie więcej niż sam komunikat widoczny dla kierowcy.

W zależności od rodzaju usterki sprawdzane mogą być m.in.:

• aktywne i zapisane kody błędów;
• parametry układu SCR;
• ciśnienie w obwodzie AdBlue;
• pracę układu dozowania;
• odczyty czujników NOx;
• temperatury układu wydechowego;
• sygnały elektryczne i komunikację sterowników;
• historię występowania usterki.

STAMAR wykonuje mobilną diagnostykę samochodów ciężarowych bezpośrednio na miejscu postoju. Jeżeli DAF stoi na parkingu, placu firmy albo w bezpiecznym miejscu przy trasie, pierwszą ocenę usterki można rozpocząć bez wcześniejszego transportowania pojazdu do warsztatu.

Telefon alarmowy 24/7: +48 508 633 363

Krok 4. Sprawdzenie układu zanim wymienisz pompę

Jednym z częstszych błędów jest rozpoczynanie naprawy od najdroższego elementu.

Jeżeli układ nie osiąga prawidłowego ciśnienia, przyczyną może być pompa. Ale może nią być również nieszczelność, przewód, złącze, osad, problem elektryczny lub inny element wpływający na działanie systemu.

Podobnie jest z czujnikiem NOx. Kod błędu dotyczący skuteczności SCR nie zawsze oznacza automatycznie, że pierwszy czujnik widoczny w opisie należy wymienić.

Dobra diagnostyka polega na potwierdzeniu uszkodzenia przed zamówieniem części.

Krystalizacja AdBlue — biały osad to ważna wskazówka

Jeżeli kierowca lub mechanik widzi biały, twardy osad w okolicy elementów układu AdBlue, warto uwzględnić go podczas diagnostyki.

Sama obecność kryształów nie oznacza jeszcze, że znaleziono jedyną przyczynę awarii. Może jednak wskazywać miejsce nieszczelności, nieprawidłowego rozpylania albo problemu występującego od dłuższego czasu.

Nie warto usuwać całego osadu przed przyjazdem mechanika, jeżeli pojazd stoi bezpiecznie. Lokalizacja śladów może pomóc w ustaleniu źródła problemu.

Pompa AdBlue DAF XF 106 — czy zawsze jest winna?

Nie. Pompa jest jednym z elementów systemu i rzeczywiście może ulec awarii, ale decyzja o jej wymianie powinna wynikać z pomiarów i diagnostyki.

Przed wymianą warto potwierdzić między innymi:

• czy moduł otrzymuje prawidłowe zasilanie;
• czy nie występuje problem z instalacją lub złączem;
• czy układ buduje wymagane ciśnienie;
• czy przewody są szczelne;
• czy układ nie jest zablokowany przez osad;
• czy sterownik prawidłowo komunikuje się z elementami systemu.

W ciężarówce pracującej międzynarodowo różnica pomiędzy prawidłową diagnozą a wymianą części „na próbę” może oznaczać nie tylko koszt podzespołu, ale również dodatkową dobę postoju.

Czujnik NOx a usterka AdBlue

Czujniki NOx są ważnym elementem kontroli skuteczności oczyszczania spalin. Jeżeli sterownik otrzymuje niewiarygodny sygnał albo widzi wartości poza zakresem, może zgłosić problem związany z pracą całego układu SCR.

Dlatego przy błędach dotyczących AdBlue diagnostyka nie powinna kończyć się na zbiorniku i pompie.

Trzeba patrzeć na system jako całość: dozowanie, czujniki, instalację, temperaturę spalin i reakcję sterownika.

Czy można dalej jechać z komunikatem AdBlue?

Nie da się odpowiedzieć jednym „tak” lub „nie” dla każdego komunikatu.

Znaczenie ma:

• dokładna treść ostrzeżenia;
• kolor komunikatu;
• aktywne kody błędów;
• zachowanie pojazdu;
• ewentualne ograniczenie mocy;
• inne ostrzeżenia wyświetlane jednocześnie.

Jeżeli producent nakazuje zatrzymanie pojazdu albo pojawiają się inne objawy zagrażające bezpiecznej jeździe, nie należy kontynuować trasy tylko po to, żeby „dociągnąć do bazy”.

W przypadku samego komunikatu układu SCR najlepszym rozwiązaniem jest możliwie szybkie odczytanie błędów. Pozwala to ocenić, czy problem wymaga natychmiastowej interwencji, czy pojazd może bezpiecznie dotrzeć do miejsca naprawy.

DAF XF 106 stracił moc po błędzie AdBlue

Jeżeli oprócz komunikatu pojawił się wyraźny spadek osiągów, problemu nie warto ignorować.

Układ oczyszczania spalin jest nadzorowany elektronicznie i określone nieprawidłowości mogą prowadzić do kolejnych ostrzeżeń lub ograniczeń pracy pojazdu.

Nie należy próbować rozwiązywać problemu przez przypadkowe odłączanie czujników, wyjmowanie bezpieczników albo wielokrotne resetowanie instalacji.

Takie działania mogą utrudnić diagnozę i dołożyć kolejne błędy do pierwotnej usterki.

Co przekazać mobilnemu serwisowi?

Usterka AdBlue na trasie — serwis mobilny czy warsztat?

Jeżeli pojazd znajduje się w bezpiecznym miejscu, mobilna diagnostyka może być pierwszym krokiem przed organizacją holowania.

Na miejscu można odczytać błędy, sprawdzić parametry oraz ocenić dostępne elementy instalacji. Jeżeli problem okaże się możliwy do usunięcia mobilnie i dostępna jest odpowiednia część, nie ma potrzeby transportowania ciężarówki do warsztatu.

Jeżeli diagnoza wykaże poważniejsze uszkodzenie wymagające większego demontażu albo specjalistycznego zaplecza, wtedy można podjąć decyzję o transporcie już na podstawie konkretnych informacji.

STAMAR działa jako mobilny serwis TIR na głównych trasach województwa lubuskiego, autostradzie A2, w rejonie granicy oraz za granicą.

Jeżeli DAF stoi już po niemieckiej stronie, sprawdź także mobilny serwis TIR Niemcy.

Czego nie robić przy błędzie dozowania AdBlue?

• Nie wymieniaj pompy bez diagnostyki. Kod błędu może mieć inne źródło.
• Nie kasuj błędów wielokrotnie przed odczytem. Historia pomaga w diagnozie.
• Nie odłączaj przypadkowych czujników. Możesz wygenerować kolejne usterki.
• Nie próbuj omijać układu SCR. System jest elementem homologowanego układu ograniczania emisji.
• Nie ignoruj narastających ostrzeżeń. Problem, który rano był tylko komunikatem, później może utrudnić wykonanie trasy.
• Nie dolewaj przypadkowych płynów do zbiornika AdBlue.
• Nie podejmuj pracy przy gorącym układzie wydechowym.

Gotowa lista dla kierowcy z błędem AdBlue

DAF XF 106 — zgłoszenie usterki AdBlue
Dokładna lokalizacja:
Model i rocznik:
Numer VIN:
Treść komunikatu:
Kontrolka MIL: TAK/NIE
Spadek mocy: TAK/NIE
Inne błędy na wyświetlaczu:
AdBlue było ostatnio tankowane: TAK/NIE
Widoczny biały osad lub wyciek: TAK/NIE
Błąd pojawił się wcześniej: TAK/NIE
Telefon do kierowcy:
Telefon do dyspozytora:

DAF pokazuje błąd AdBlue? Najpierw diagnoza

W układzie SCR pracuje kilka elementów zależnych od siebie. Dlatego najdroższym sposobem naprawy jest wymienianie kolejnych części bez potwierdzenia przyczyny.

Jeżeli DAF XF 106 pokazuje usterkę dozowania AdBlue, najlepiej zapisać komunikat, nie kasować błędów przed odczytem i wykonać diagnostykę.

Jeżeli pojazd stoi na trasie, parkingu lub placu i potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z mobilnym serwisem STAMAR.

Telefon 24/7: +48 508 633 363

Jeżeli awaria wydarzyła się w Niemczech, zobacz również: Mobilny serwis TIR Niemcy.

Nota o autorze

Stanisław Marcińczyk — mechanik i elektromechanik samochodów ciężarowych z ponad 20-letnim doświadczeniem. Prowadzi STAMAR, mobilny serwis zajmujący się diagnostyką i naprawami ciężarówek oraz naczep na trasie, ze szczególnym naciskiem na usterki instalacji elektrycznej, elektroniki i systemów pojazdów ciężarowych.